ใครสักคนเคยปล่อยมุขตลกหักมุมให้ฟังว่า “ถ้าเราสอนชาวบ้านให้รู้จักวิธีตกปลา นั่นหมายถึงเราได้สอนเขาให้รู้จักวิธีหากินไปตลอดชีวิต แต่ถ้าเราให้บะหมี่สำเร็จรูปกับเขา เราก็ไม่จำเป็นต้องสอนอะไรอีกแล้ว…”
นั่นเป็นเพราะบะหมี่สำเร็จรูปนั้น ช่างง่ายดายต่อการบริโภคเหลือเกิน เพียงแค่ใส่น้ำร้อน 3 นาทีเป็นอันจบกระบวนการเบื้องต้น ของอาหารโอชะที่นักเรียน นักศึกษา และคนชั้นกลางแทบทุกคน ล้วนมีประสบการณ์ร่วมแบบเดียวกันทั่วทั้งโลก Momofuku Ando (1910- 2007) ประสบความสำเร็จอย่างสูง กับผลิตภัณฑ์ที่เขาคิดค้นขึ้นมาในปี 1958 ลำพังเส้นก๋วยเตี๋ยวแห้ง บรรจุในถ้วยโฟมธรรมดาๆ นี่เอง ที่ทำให้บริษัท Nissin Foods ของเขากลายเป็นหนึ่งในบริษัท ที่ทรงอิทธิพลที่สุดในโลก เฉพาะปี 2006 ปีเดียว “Cup Noodles” มียอดขายกว่า 28,000 ล้านหน่วยทั่วโลก ไหนจะยี่ห้ออื่นๆ อย่างมาม่า ยำยำ ไวไว ฯลฯ รวมๆ กันแล้ว น่าจะทะลุแสนล้านหน่วยสบายๆ ไม่ต้องสงสัยเลยว่า ทำไมบะหมี่สำเร็จรูป จึงถูกยกให้เป็น สัญลักษณ์แห่งความก้าวหน้าของมนุษย์ยุคใหม่ ที่มีความเป็นสากล สามารถทำลายขีดจำกัดทางเชื้อชาติ วัฒนธรรม รวมไปถึงประสิทธิภาพในการใช้งาน (บริโภค) การขนส่ง การจัดเก็บ ฯลฯ นี่คือผลิตภัณฑ์ ที่มีการพัฒนาต่อเนื่องอย่างเป็นระบบ และแพร่หลายอย่างกว้างขวาง ในขณะเดียวกัน มันก็ก่อปัญหาในเรื่องของสุขภาพ ปริมาณขยะ มลพิษ รวมไปถึงคุณภาพชีวิตของประชากรโลก ตามมาในวงกว้างไม่แพ้กัน
วงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ชิ้นหนึ่ง ตั้งแต่เริ่มต้นคิดไปจนเสร็จสิ้นออกมาจากกระบวนการผลิต รวมไปถึงผลกระทบทางสังคมวัฒนธรรม เมื่อผลิตภัณฑ์นั้นๆ ได้ออกสู่ตลาดแล้วนั้น เป็นหน้าที่ความรับผิดชอบร่วมกัน ของผู้เกี่ยวข้องของฝ่ายในภาคอุตสาหกรรม ซึ่งแน่นอนว่านักออกแบบอุตสาหกรรมมีความจำเป็น ที่จะต้องมองให้ทะลุไปเกินกว่า แค่คิดผลิตภัณฑ์ที่มีประโยชน์ใช้สอย และความสวยงามตามที่ลูกค้าต้องการเท่านั้น พวกเขายังจะต้องคำนึงถึงผลกระทบ ที่จะตามมาจากการผลิตและการบริโภคด้วย art4d ฉบับนี้ นำเสนอความคิดเห็น ของผู้เล่นคนสำคัญในวงการออกแบบอุตสาหกรรมหลายรายด้วยกัน ทั้งที่มีคุณลักษณะของความเป็นผู้ประกอบการสูงอย่าง Tom Kelly แบบที่เป็นมืออาชีพ เติบโตขึ้นมากับองค์กรตามขั้นตอน อย่าง Joe Ferry หรือที่ค่อนไปทางศิลปินจัดๆ อย่าง Sam Buxton เป็นต้น ทั้งหมดนี้ช่วยปะติดปะต่อภาพใหญ่ ของวงการออกแบบอุตสาหกรรมของโลกว่า กำลังเคลื่อนไปอย่างไร นอกจากนี้เรายังนำเสนอภาพเล็ก ของวงการออกแบบอุตสาหกรรมของไทยเรา ควบคู่กันไปด้วยว่า เรากำลังทำอะไรกันอยู่บ้าง
ในช่วงเวลาสิบกว่าปีที่ผ่านมานี้คำว่า นวัตกรรม มักจะถูกนำมาใช้แทนที่ “ประดิษฐกรรม” ในวงการออกแบบอุตสาหกรรม ใครต่อใครต่างพากันร้องหานวัตกรรมหรือแนวคิดใหม่ๆ ที่สามารถพัฒนาต่อยอดในเชิงพาณิชย์ได้กันทั้งนั้น ภาระหน้าที่ของนักออกแบบอุตสาหกรรมในยุคนี้ จึงอยู่ที่การไล่ล่า ค้นหานวัตกรรมแห่งยุคสมัย ที่ผู้คนกำลังตื่นตัว ในเรื่องโลกร้อนกันเป็นกระแสแฟชั่น พวกเขายังนิยมใช้ไฮ-สปีดอินเตอร์เน็ต มองหาวิธีการดูแลรักษาสุขภาพ ที่ก้าวหน้ากว่าเดิม นอกจากนี้ พวกเขายังรักการร้องคาราโอเกะ และที่ปฏิเสธไม่ได้ก็คือ พวกเขายังบริโภค บะหมี่สำเร็จรูป อย่างเป็นล่ำเป็นสันเช่นเคย.
จากบทบรรณาธิการ art4d ฉบับที่ 137 []
